Wat zijn de oorzaken van een burnout? Onderzoek naar burnout wijst duidelijk uit dat een burnout altijd ontstaat uit een interactie tussen de organisatie en de werknemer. Er zijn dus twee partijen verantwoordelijk voor het welzijn van de werknemer: de organisatie en de werknemer zelf. In dit artikelen bespreken we een aantal oorzaken van burnout.

Te hoge werkdruk

Een burnout kan ontstaan wanneer de organisatie veel van haar werknemers vraagt. Als dit in vlagen voorkomt (een grote opdracht moet af), is dit geen groot probleem. Het wordt problematisch wanneer de werknemer geen mogelijkheid krijgt om tot rust te komen. Een werkweek van zestig uur klinkt heel knap, maar uit onderzoek blijkt dat onze prestaties na veertig uur al sterk afnemen.

De werkgever moet oppassen dat een werknemer niet overspoeld wordt met werk. Maar het is ook de verantwoordelijkheid van de werknemer om op te komen voor zijn belangen. Als je constant moet overwerken, is het tijd om hier op tijd paal en perk aan te stellen. Werknemers vinden dit vaak moeilijk, maar om langdurig inzetbaar te blijven is dit wel noodzakelijk.

Te weinig invloed

Dit punt hangt samen met het vorige. Als je werk moet doen, maar niet voldoende invloed hebt om dit te bewerkstelligen, zal dit veel energie kosten. Een werknemer die moet zorgen dat de glazen gewassen worden, maar niet voldoende geld krijgt om schoonmaakspullen aan te schaffen, heeft al snel een probleem. Hetzelfde geldt voor leidinggevenden die niet de formele macht krijgen om mensen aan te sturen.

De werknemer moet dus op tijd aangeven waar de grenzen van zijn mogelijkheden liggen. Hij moet durven en kunnen aangeven wat zijn mogelijkheden zijn gezien de omstandigheden. En de werkgever moet hem daarvoor natuurlijk de ruimte geven.

Onvoldoende waardering/beloning

Bij een beloning denken we al snel aan geld. Werknemers die niet voldoende verdienen aan hun geld, gaan zich hier al snel aan storen. De werknemer moet dan ook zelf durven vragen om opslag of zelfs om een winstdeling als zijn bijdrage heel significant is.

Maar misschien nog wel belangrijker dan geld zijn complimenten en waardering. Het gevoel dat wat je doet belangrijk is en gezien wordt. Dit is een van de weinige onderdelen waar de werknemer weinig invloed op heeft. Je kunt tenslotte moeilijk vragen om goedkeuring van je leidinggevende. Het kan wel, maar het voelt toch niet helemaal hetzelfde als een spontaan compliment.

Weinig of slechte relaties

We hameren hier altijd sterk op binnen onze positieve assertiviteitstraining. Het gevoel dat je een band hebt met je collega’s is van groot belang voor je welzijn op het werk. In het onderzoek naar geluk zijn sociale contacten aangewezen als de meest invloedrijke factor. Veel sociaal contact draagt dus sterk bij aan je welzijn, ook op het werk.

Dit lijkt een zaak voor de werknemer. Het is aan hem om contacten te leggen met anderen op het werk. De werkgever kan hier echter wel aan bijdragen. Door bijvoorbeeld regelmatig iets buiten het werk te organiseren en door gesprekken bij de koffie automaat niet al te streng te veroordelen.

Oorzaken van burnout

Bij al deze vier oorzaken ligt de verantwoordelijkheid dus zowel bij de werkgever als de werknemer. De werknemer dient op tijd aan te geven wanneer zijn werkdruk te hoog wordt of wanneer hij onvoldoende middelen heeft om zijn taak goed uit te voeren. De werkgever dient echter te beseffen dat dit best moeilijk kan zijn voor wat minder assertieve werknemers. Het is daarom verstandig om op de bovenstaande onderwerpen te sturen.

Burnout tegengaan

Burnout kan dus verschillende oorzaken hebben (we hebben ze hier nog niet eens allemaal genoemd). In de vitaliteitscoaching van het IvPP nemen we deze oorzaken onder de loep. Vervolgens gaan we kijken naar manieren om hier beter mee om te leren gaan. Vaak gaat het dan over assertief optreden, maar ook over anders leren denken en effectiever werken. Afhankelijk van de situatie werken we aan:

  • grip krijgen op je werkdruk
  • stellen van grenzen en daar voor opkomen
  • smeden van relaties binnen het werk
  • vergroten van je invloed binnen de organisatie