De wondervraag is een techniek uit de oplossingsgerichte coaching. De wondervraag kan ongeveer zo worden samengevat:

Ik heb een beetje een vreemde vraag. Stel nu, dat je straks naar huis gaat en je maakt je dag af zoals je dat al van plan was. Je gaat naar huis, doet nog wat ter ontspanning en gaat dan naar bed. Je woelt misschien nog even voordat je in slaap valt, maar naar verloop van tijd lukt het toch. En terwijl je slaapt, voltrekt zich een ‘wonder’. Een wonder waardoor al de problemen waarvoor je hier bent, in één klap zijn verdwenen.

Waar zou je ’s ochtends nu aan merken dat dit wonder zich voltrokken heeft? En waar zouden de mensen om je heen dit aan merken?”

De wondervraag is een strategie van de vrouw die de oplossingsgerichte therapie heeft ontwikkeld: Insoo Kim Berg. Zij reageerde hiermee op een cliënt die zei dat er voor de oplossing van zijn probleem toch wel minimaal een wonder nodig was.

Ik gebruik de wondervraag op een wat minder wonderlijke manier. In plaats van “een wonder” gebruik ik “de coachinggesprekken”: “Stel nu dat onze coachinggesprekken heel goed gaan werken, waar zou je dat dan aan het eind van het traject aan merken.” De essentie is echter hetzelfde: je concentreert je op de oplossing en niet op het probleem. Want dat is waarom deze vraag zo goed werkt.

De wondervraag, de oplossing en het probleem

De woorden oplossing en probleem horen voor veel mensen bij elkaar. Toch is dit niet altijd noodzakelijkerwijs zo. Neem bijvoorbeeld het volgende filmpje:

Er is hier sprake van een duidelijk problem: de roltrap doet het niet. De twee mensen richten zich puur op de oplossing van het probleem: de roltrap moet het wel weer gaan doen. Hiermee zien ze (natuurlijk vrij onrealistisch, maar als voorbeeld erg helder) de oplossing die het probleem negeert over het hoofd: gewoon omhoog lopen!

In coachingsgesprekken komt dit ook vaak naar voren. In zelfdiscipline coaching hebben veel mensen het idee dat hun weerstand tegen een bepaalde taak eerst weg moet zijn, voordat ze met die taak aan het werk kunnen. Hun coachingsvraag is dan ook: hoe zorg ik er voor dat die weerstand weg gaat? De wondervraag kan dan helpen om die vraag in een nieuw daglicht te stellen. Het gaat er niet om dat de weerstand weg gaat, het gaat er om dat de taak uitgevoerd wordt. Dat schept ruimte om een hele nieuwe aanpak te kiezen die aan het probleem voorbij gaat en deze neutraliseert zonder het direct op te lossen.

Hoewel de wondervraag uit de oplossingsgerichte therapie komt, past hij ook goed bij de Acceptance and Commitment Therapy. Deze therapievorm is in essentie namelijk al gericht om emotionele problemen niet op te lossen, maar simpelweg te “negeren”. De wondervraag kan dan helpen om helder te krijgen wat het gewenste eindresultaat is en hoe dit bereikt kan worden door actie te ondernemen.

Wat vind jij van Brout?