Motivatie is een modewoord. Iedereen heeft het er over en iedereen heeft er een eigen kijk op. Toch is motivatie niet alleen een modewoord. Het is ook een wetenschappelijk onderwerp waar de afgelopen jaren heel wat onderzoek naar is gedaan. Onderzoek dat helderheid schept over hoe wij gemotiveerd raken en dat tegenspreekt wat we meestal over motivatie denken. Daniel Pink schrijft op een populaire manier over dat onderzoek in “Drive”.

Pink stelt dat we tot voor kort een heel simpele kijk op motivatie hadden. Als het aan de mensen ligt, doen ze het liefst niets. Om ze toch in beweging te krijgen, kun je twee mechanismen gebruiken. De eerste is beloning en de ander is straf. Pink noemt dit motivatie 2.0.

Uit onderzoek blijkt echter dat dit niet in alle gevallen zo werkt. Het merkwaardige feit doet zich voor dat sommige mensen zelfs minder goed gaan presteren wanneer ze voor hun inspanningen beloond worden. Een geldelijke beloning geeft namelijk aan dat de taak op zichzelf niet de moeite waard is. Als dat namelijk wel zo is, zou niemand je er voor belonen.

Dit valt te verklaren door het mensbeeld dat de bedenkers van motivatie 2.0 aanhingen. Ze gingen er van uit dat mensen het liefst niets doen en dat ze alleen in beweging te krijgen zijn als ze daardoor meer gaan verdienen. Het blijkt echter dat mensen van nature helemaal niet zo apatisch zijn. We zijn daarentegen juist sterk geneigd om ons in te spannen voor een goede zaak. Om deze vorm van motivatie te kunnen sturen, is het belangrijk om te beseffen dat ze door de volgende drie eigenschappen bepaald wordt:

  • Autonomie: als we zelf bepalen dat we iets willen, worden we daar meer door gemotiveerd dan wanneer iemand anders het doet.
  • Mastery: met deze term wordt het beheersen van een taak bedoeld. Ieder mens blijkt gemotiveerd te zijn om nieuwe dingen te leren en om nieuwe vaardigheden onder de knie te krijgen.
  • Een hoger doel: uit onderzoek blijkt dat het nastreven van geld op de lange termijn niet gelukkig maakt. Er naar streven om de wereld een stukje mooier of beter te maken maakt ons echter wel gelukkiger.

Als deze drie eigenschappen ten grondslag liggen aan onze doelen, zijn we meer gemotiveerd om deze doelen te halen dan wanneer ze afgedwongen worden door straf en beloning. Pink noemt dit motivatie 3.0.

In onderstaande video legt Pink de inhoud van het boek zelf in tien minuten uit. Je kunt daaraan ook zien dat hij sterk steunt op wetenschappelijk onderzoek.

Hoewel de boodschap van het boek vernieuwend en indrukwekkend is, maakt Pink zich er wel makkelijk vanaf door af te sluiten met een aantal samenvattingen. Ik had zelf liever gezien dat hij nog wat dieper inging op de praktijk van het motiveren. Zoals het er nu ligt, telt het boek maar een kleine honderd pagina’s. Op die pagina’s staan echter wel meer vernieuwende denkbeelden dan ik in lange tijd gelezen heb.