Het woord “eigenwaarde” geeft perfect weer wat het betekent: je eigen inschatting van je waarde. In de training Optimaal Zelfvertrouwen gaan we in detail in op het versterken van je eigenwaarde. In dit artikel bespreek ik drie veelvoorkomende oorzaken van een lage eigenwaarde.

1: Je eigenwaarde baseren op je prestaties

Veel mensen baseren de waarde die ze aan zichzelf hechten aan hun prestaties. Als ze een goed cijfer halen, veel verdienen of er goed uitzien, voelen ze zich waardevol. Ze maken hun eigenwaarde dus afhankelijk van allerlei voorwaarden: “Pas als ik…., mag ik een goed gevoel over mezelf hebben”. Op de puntjes kun je allerlei zaken invullen.

Dit is een onfeilbaar recept om in de put te raken. Ik noem het wel het spel dat je nooit kunt winnen. In eerste instantie zeg je namelijk: als ik die baan heb, mag ik een goed gevoel over mezelf hebben. Als je die baan echter eenmaal hebt, zul je al snel weer verlangen naar een nog betere baan. En daardoor zal je eigenwaarde ook weer dalen.

De bekende psycholoog Tal Ben-Shahar was er van overtuigd dat hij iets zou voorstellen als hij nationaal kampioen squash zou worden. Uiteindelijk wist hij het ook zo ver te schoppen. Hij kon er slechts drie uur van genieten. Na die korte periode vond hij dat hij minimaal wereldkampioen moest zijn, voordat hij iets voorstelde. Zolang je je eigenwaarde baseert op je prestaties, zul je nooit een stabiel hoge eigenwaarde bereiken. Zelfs als je constant veel presteert.

2: Jezelf vergelijken met anderen

Dit hangt sterk samen met het vorige punt. Als je jezelf vergelijkt met anderen, zul je altijd mensen tegenkomen die beter lijken dan jij. Dit heeft met een aantal dingen te maken.

Allereerst zie je van andere mensen alleen maar wat ze willen laten zien. Je bent niet op de hoogte van hun twijfels, hun karakterzwaktes en de vervelende onderdelen van hun leven. Dit gaat in het bijzonder op als je jezelf vergelijkt met mensen die je niet kent zoals beroemdheden of de mensen uit reclames. Wat je op televisie ziet is geen werkelijkheid, maar een soort fata morgana die niets met het normale leven te maken heeft.

Daarnaast lijkt het gras altijd groener bij de buren. Als je een comfortabel en kalm leven lijdt, kijk je jaloers naar de mensen die veel meemaken en hard werken. Als je daarentegen een carriëremaker bent, zul je af en toe vertwijfeld kijken naar de mensen die een rustiger en meer gestructureerd leven hebben. Op die manier is het nooit goed.

3: Niet durven staan voor je eigen mening

Een stabiele eigenwaarde staat en valt bij een duidelijke eigen visie op het leven. Als je niet weet wat voor jou belangrijk is, zul je over het algemeen geneigd zijn om met de mening van anderen mee te gaan. Dat maakt natuurlijk erg onzeker. Je gaat er dan vanuit dat hun mening meer waard is dan die van jou.

Als je daarentegen wel durft te vertrouwen op je eigen gevoel, kun je veel beter je mannetje staan in het contact met anderen. Als ze het niet met je eens zijn, kun je dat eenvoudigweg zien als een verschil in visie en niet als een teken dat jij het fout hebt (en dus fout bent). Alle mensen zijn verschillend en je kunt er van uitgaan dat jouw mening evenveel waard is dan de mening van anderen.

Meer eigenwaarde krijgen?

Kortgeleden is “Vergroot je zelfvertrouwen” verschenen bij Lannoo. Als je meer wilt weten over het versterken van je eigenwaarde biedt dit boek een mooie start.

Wil je echt grote stappen maken. Is het nu wel eens genoeg geweest met die lage eigenwaarde? Misschien is een coachingstraject dan iets voor jou.