Geld maakt niet gelukkig, zo gaat het gezegde, maar veel mensen zijn het daar niet zonder meer mee eens. Onterecht, zo blijkt steeds weer. Onlangs bleek uit een enquête dat de meeste nieuwe rijken weinig gekke dingen met hun geld doen. De man die vorig jaar 27,5 miljoen won, woont nog steeds in hetzelfde huis, rijdt dezelfde auto en heeft dezelfde baan. Hoe komt het nu dat we enerzijds denken dat we van meer geld zo gelukkig worden, terwijl dit in de praktijk zo meevalt? Een belangrijke vraag, omdat het in coachingsvraag.

Er is op verschillende manieren geprobeerd om de relatie tussen geluk en geld te onderzoeken. Eén manier was om het geluk van de inwoners van een land te vergelijken met het inkomensniveau van een land. Uit dat onderzoek bleek dat mensen alleen gelukkiger worden van geld als dat geld bijdraagt aan het vervullen van hun basisbehoeften. Zoals onderdak, voedsel en kleding. Wie niets te eten heeft, is blij als hij meer geld heeft zodat hij meer eten kan kopen. In rijkere landen draagt meer geld nauwelijks bij aan het geluk. Als we eenmaal onderdak, voedsel en kleding hebben, worden we niet gelukkig van nog meer spullen. Behalve onze basisbehoeften, hebben we op zich dus weinig spullen nodig om gelukkig te zijn.

Dit resultaat wordt door ander onderzoek verklaard. Hierin werden mensen gevolgd die een loterij gewonnen hadden. Het bleek dat de mensen direct na het winnen van de loterij wel degelijk veel gelukkiger waren. Na verloop van tijd nam dit echter weer af en op den duur zaten ze weer op het geluksniveau dat ze voorheen hadden. Het effect van het winnen van een loterij duurde ongeveer twee jaar. Op basis daarvan is het goed voor te stellen hoelang men gelukkig blijft na een salarisverhoging van honderd euro.

Dit effect wordt ook wel de hedonistische tredmolen genoemd. Het hedonisme is een theorie over geluk die stelt dat je gelukkiger wordt van meer prettige gevoelens. Bijvoorbeeld door meer wijn te drinken of door dure auto’s te rijden. Uit bovenbeschreven onderzoek blijkt dat dit ook zo is, maar het resultaat is maar kortdurend. Daardoor lijkt iemand die een hedonistische levensstijl heeft, vaak op een hamster in een tredmolen. Hij moet voortdurend meer geld verdienen en meer leuke dingen doen om gelukkig te blijven. De eerste keer is de skivakantie namelijk nog heel bijzonder, maar de derde keer is het business as usual en wil je minimaal uit een helikopter op de piste gedropt worden om nog enigszins onder de indruk te raken. Hoewel sommige mensen dit patroon lang vol kunnen houden, is het een kwetsbare manier van geluk. Er hoeft maar een economische of een persoonlijke tegenslag te zijn en er wordt te weinig geld verdiend om het geluk gaande te houden.

Het lijkt er dus sterk op dat “geld maakt niet gelukkig” inderdaad klopt. De vraag is nu hoe je dergelijke kennis een plek moet geven in je leven. Is het nu verstandig om alle aardse bezittingen af te zweren en in een ton te gaan leven? Is het de bedoeling dat we al ons geld aan liefdadigheidsinstellingen geven? Je kunt natuurlijk doen wat je wilt, maar ik zou me wat conservatiever willen opstellen.

De meeste mensen halen hun inkomen uit werk. Een veel gehoorde uitspraak op dat gebied is dat we werken om te leven en niet leven om te werken. Uit het geluksonderzoek blijkt echter dat werk wel degelijk bijdraagt aan ons geluk. Werkeloze mensen die evenveel verdienen als mensen die werken, zijn bijvoorbeeld toch minder gelukkig. We werken blijkbaar niet alleen voor het geld, maar ook om het idee te hebben dat we een waardevol lid zijn van de maatschappij waarin we leven. Bovendien blijkt dat we op het werk het vaakst in een gelukszalige roes komen, een flow waar ik later nog over zal schrijven. Werk draagt dus wel degelijk bij aan ons geluk. Niet omdat we er geld mee kunnen verdienen, maar omdat we het werk op zich leuk vinden.

Veel mensen hebben de overtuiging dat het belangrijk is om een baan te hebben waar veel geld mee te verdienen is. Wie veel geld verdient is immers gelukkig. Uit onderzoek blijkt echter dat het werk op zich veel meer bijdraagt aan ons geluk dan het geld dat we ermee verdienen. We doen er dan ook verstandig aan om vooral op zoek te gaan naar werk dat ons leuk lijkt en waar we goed in zijn. Bij dat werk is de kans namelijk het grootst dat we er gelukkig van worden. Een mooie bijkomstigheid is dan natuurlijk dat we vaak goed zijn in werk waar we plezier aan beleven. En goed werk levert over het algemeen voldoende op om in je primaire levensbehoeften te voorzien.

Wat vind jij van Brout?