25% van de Nederlanders noemt zichzelf verlegen en hetzelfde percentage geeft aan zichzelf regelmatig eenzaam te voelen. Het is dus voor lang niet iedereen gewoon om regelmatig een plezierig contact te hebben met anderen. En dat terwijl onderzoek zo duidelijk uitwijst dat we juist van dat contact met anderen gelukkig worden. Wie zijn sociale vaardigheden wil verbeteren, zou een assertiviteitstraining kunnen doen. Maar is dat wel het goede antwoord op eenzaamheid en verlegenheid?

Defensieve assertiviteit

Het begrip “assertiviteit” stamt uit de jaren zeventig. Assertiviteit is het opkomen voor jezelf, het aangeven van je grenzen en het uitspreken van je verlangens. Het past dus goed bij de denkwijze uit die tijd. Protesten tegen de gevestigde orde waren in de jaren zeventig aan de orde van de dag. De mensen ontdekten hun eigen stem en wilden serieus genomen worden.

Een assertiviteitstraining is dan ook vooral gericht op het beschermen van je eigen belangen. Het zou dan ook beter defensieve assertiviteit kunnen heten. In goede trainingen wordt er weliswaar op gewezen dat je rekening moet houden met de belangen van anderen, maar er wordt niet gesproken over het tot stand brengen van een contact met de ander. Er wordt je tijdens een dergelijke training geleerd hoe je moet aangeven wat je niet wilt, maar men brengt je niet bij hoe je een praatje moet maken met iemand die je niet kent. Er wordt geleerd hoe je een verzoek kunt afwijzen, maar niet hoe je een netwerk kunt opbouwen en onderhouden. Je leert met andere woorden nee zeggen, maar niet ja zeggen.

Positieve assertiviteit

De vaardigheden die je tijdens een assertiviteitstraining niet leert, hebben we positieve assertiviteit genoemd. Het gaat om de vaardigheid om een praatje aan te kunnen knopen. En de vaardigheid om je netwerk vorm te geven en te cultiveren. Het gaat dus specifiek om de vaardigheden die je leren omgaan met je verlegenheid en die er voor zorgen dat je je niet meer eenzaam voelt.

Positieve assertiviteit en defensieve assertiviteit zijn niet elkaars tegenpolen. Ze hebben veel met elkaar te maken. Als je laag scoort op een van de beide vormen van assertiviteit, heeft dit vaak te maken met spanning en met bepaalde gedachten die je in sociale situatie belemmeren. Het is dus zeer waarschijnlijk zo dat het werken aan je defensieve assertiviteit ook doorwerkt in je positieve assertiviteit. Om echter grote vooruitgang te boeken in je positieve assertiviteit ligt het voor de hand om hier ook specifiek aandacht aan te besteden en dat is wat er in veel training niet gedaan wordt.

Naar onze mening zou positieve assertiviteit een belangrijk onderdeel moeten zijn van assertiviteitstrainingen. De cijfers wijzen immers duidelijk uit dat veel mensen geïnteresseerd zijn in het vergroten van hun sociale vaardigheden. Telt dit ook voor jou, klik dan op onderstaande link voor meer informatie over de assertiviteitstraining:

Wat vind jij van Brout?