Grenzen stellen is een belangrijk onderdeel van onze begeleiding op het gebied van zelfvertrouwen en assertiviteit. Het gaat daarbij over twee dingen: weten wat je grenzen zijn (bij zelfvertrouwen) en aangeven wat je grenzen zijn in de omgang met anderen (bij assertiviteit). In dit artikel bespreek ik waarom dit zo belangrijk is en hoe je het kunt doen.

Grenzen stellen en zelfvertrouwen

Zelfvertrouwen, het woord zegt het al, komt neer op het vertrouwen op jezelf. Een heel belangrijk onderdeel daarvan is weten waar je voor staat. Veel mensen die met een laag zelfvertrouwen worstelen, kijken vooral naar anderen als ze willen weten of hun gedrag “goed” is of “fout”. Dat geeft al aan dat ze er zelf niet een sterke mening over hebben.

Wie sterker in zijn schoenen wil staan, doet er goed aan om te beginnen aan zelfonderzoek. Wat vind je zelf nu eigenlijk belangrijk? Waar sta je voor? En wat vind je nu juist absoluut niet kunnen? Die laatste vraag is belangrijk bij het stellen van grenzen. Het gaat er dan namelijk over wat jij wel en niet normaal vindt. Los van wat iemand anders er misschien van denkt.

Grenzen stellen en assertiviteit

Bij zelfvertrouwen gaat het dus vooral om het helder krijgen van je normen en je waarden, zonder je daarbij al teveel aan te trekken van wat anderen vinden. Als je dat eenmaal helder hebt, zul je echter wel eens meemaken dat je een verschil van mening hebt met anderen. Zij hebben dan andere belangen, of andere waarden dan jij. Op dat moment komt assertiviteit om de hoek kijken.

Assertiviteit is het opkomen voor je eigen belangen. Daar hoort bij dat je anderen vertelt wat je wilt en hun vraagt om daar rekening mee te houden. Natuurlijk betekent het ook dat je aangeeft waar je geen behoefte aan hebt. Op dat moment gaat het over grenzen stellen.

Grenzen stellen in de praktijk

Zoals we al besproken hebben, gaat het bij het stellen van grenzen over twee onderdelen:

  1. weten wat je grenzen zijn
  2. het verdedigen van die grenzen tegenover anderen.

Om de eerste stap te kunnen doen, staat zelfreflectie centraal. Probeer zo helder mogelijk te verwoorden waar je voor staat, wat je belangrijk vind en wat je waarden zijn. Dat is niet iets dat je op een achternamiddag doet. Het is een doorlopend proces waarbij je steeds weer voor nieuwe uitdagingen komt te staan. In elke nieuwe situatie moet je weer opnieuw beoordelen: vind ik dit wel of niet toelaatbaar.

Zodra je iets meemaakt dat je niet toelaatbaar vindt, is het zaak om hier voor op te komen. Dat is iets dat je vooral in de praktijk oefent. Veel mensen zijn bang om grenzen te stellen omdat ze anderen niet voor het hoofd willen stoten. Onze ervaring is echter dat mensen het juist prettig vinden als je grenzen stelt. Ze weten dan waar ze aan toe zijn in de omgang met jou.

Beter grenzen leren stellen

Waar ligt jouw probleem met grenzen stellen? Weet je gewoon niet wat je grenzen zijn, of vind je het eerder moeilijk om ze tegenover anderen kenbaar te maken?

In het eerste geval is zelfvertrouwen coaching een goede keuze. Tijdens die coaching besteden we uitgebreid aandacht aan het verhelderen van je normen en waarden zodat je weet waar je voor staat.

Als het probleem eerder in de communicatie met anderen zit, is een assertiviteitstraining misschien meer iets voor je. Daarbij leer je in de praktijk om je grenzen te stellen, juist als je dat eng vindt of niet weet hoe dat moet.